Pharmacokinetics and Target Attainment of Fluoroquinolones in Older Adults: a systematic review
De Petter Cristina, De Ryck Stef, 2025
De toenemende vergrijzing van de bevolking en het unieke zorgprofiel van ouderen zorgen ervoor dat er meer nood is aan duidelijkheid omtrent de farmacokinetiek en dosering van antibiotica bij deze specifieke populatie. Ouderen worden vaak niet opgenomen in klinische studies, waardoor er weinig bekend is over de werking van antibiotica bij deze patiënten. Ouderen zijn echter belangrijke gebruikers van antibiotica aangezien zij vaker te maken krijgen met bacteriële infecties. Ouder worden gaat vaak gepaard met meerdere chronische ziektes en bijgevolg de inname van verscheidene geneesmiddelen tegelijk, wat polyfarmacie wordt genoemd en het risico op bijwerkingen en geneesmiddeleninteracties verhoogt.
Fluorquinolones zijn een type antibioticum dat frequent wordt toegediend bij ouderen. Ze worden vooral gebruikt voor gastrointestinale infecties, luchtweginfecties, urineweginfecties en huid infecties.
Farmacokinetiek is de wetenschap die bestudeert hoe het lichaam een geneesmiddel verwerkt. Het is bekend dat bepaalde processen binnen de farmacokinetiek anders verlopen bij ouderen. Deze masterproef bestond uit het uitvoeren van een systematische literatuurstudie, met als doel een overzicht te geven van de reeds bestaande literatuur rond de farmacokinetiek van fluoroquinolones bij ouderen. Daarnaast werd ook de aandacht gevestigd op target attainment, wat duidt op de mate waarin – door gebruik van het geneesmiddel volgens een bepaald doseerregime – doelconcentraties worden bereikt. Deze evaluatie is cruciaal om prioriteiten naar dosisoptimalisatie te identificeren. Het verzamelen van de geïncludeerde artikels gebeurde aan de hand van een zo gedetailleerd mogelijke zoekstrategie en daaropvolgende artikelselectie. In totaal werden 55 artikels geselecteerd, waarin zeven verschillende fluoroquinolones werden besproken.
Ons onderzoek benadrukt de beperkte hoeveelheid beschikbare gegevens over de farmacokinetiek en target attainment van fluoroquinolones bij ouderen. Opvallend waren vooral het beperkte aantal deelnemers aan de studies, een gebrek aan controlegroepen, en onvoldoende aandacht voor oudere subpopulaties en nierfunctie, wat de betrouwbaarheid van de bevindingen beperkt. Nierfunctie bleek essentieel voor een verantwoorde dosering, terwijl geslachtsverschillen vooral samenhingen met lichaamsgewicht in plaats van geslachtsspecifieke factoren. Gezien het toenemende probleem van antimicrobiële resistentie, zijn geactualiseerde en veilige richtlijnen cruciaal voor een optimale dosering van fluoroquinolones bij ouderen. Volgens de gegevens die verzameld werden uit de artikels lijken fluoroquinolones relatief veilig te zijn voor ouderen. Het blijft echter wel belangrijk om aandacht te hebben voor zeldzame en eventueel ernstige bijwerkingen in verdere studies.
Ondanks het belang van optimale dosering bij ouderen, is de kwaliteit van de beschikbare studies voor verbetering vatbaar. De laatste jaren wordt hier ook steeds minder onderzoek naar gedaan. Zo werd 80.0% van de geïncludeerde artikels al meer dan 20 jaar geleden gepubliceerd. Er is dus zeker nood aan nieuwere studies. Ook moeten er inspanningen gedaan worden om grotere studiepopulaties te includeren, meer aandacht te hebben voor kwetsbare ouderen en waar mogelijk een controlegroep te includeren. Daarnaast is er behoefte aan meer state-of-the-art populatie farmacokinetische studies en Monte Carlo-simulaties, die worden beschouwd als de gouden standaard voor het kwantificeren van farmacokinetische parameters en het evalueren van target attainment. Kortom, gezien de groeiende populatie ouderen is er absoluut nood aan nieuwe studies rond farmacokinetiek en target attainment van fluoroquinolones om tot een optimaal gebruik te komen van deze antibiotica.
| Promotor | Pieter De Cock |
| Opleiding | Geneeskunde |
| Domein | Geriatrie |
| Kernwoorden | Geriatrie farmacokinetiek target attainment dosering fluoroquinolones |