Detectie van minimale restziekte in de behandeling van hoog-risico neuroblastoom
Koumans Astrid, 2025
Maatschappelijke outreach
1. Populariserende samenvatting
Neuroblastoom is een vorm van kanker die bij jonge kinderen voorkomt en het zenuwstelsel aantast. Deze kinderen worden, afhankelijk van de ernst van de ziekte en de kans dat deze terugkomt na behandeling, ingedeeld in 3 groepen: laag-, intermediair- en hoog-risico neuroblastoompatiënten. Ondanks intensieve behandelingen blijven de vooruitzichten voor hoog-risico neuroblastoompatiënten vaak beperkt, omdat de overlevingskansen laag zijn en
de ziekte vaak terugkomt.
Een manier om het risico op terugkeer van de ziekte te verkleinen, is het vroegtijdig opsporen van minimal residual disease (MRD). MRD wijst op de aanwezigheid van kleine hoeveelheden kankercellen die na de behandeling onzichtbaar zijn voor standaardonderzoek, maar wel de kans op herval vergroten. Momenteel wachten artsen af met het aanpassen van hun
behandeling, totdat een herval zichtbaar is op beeldvorming. Als men deze kleine hoeveelheden kankercellen eerder zou kunnen opsporen, nog voordat het herval zichtbaar is op beeld, zouden artsen sneller kunnen ingrijpen. Dit zou het aantal daadwerkelijke hervallen kunnen verminderen en de overlevingskansen kunnen verbeteren. Voor een aantal vormen van kanker bestaan al technieken om MRD op te sporen, maar bij neuroblastoom zijn deze
nog niet standaard ingevoerd in de praktijk.
In deze thesis werd onderzocht welke bestaande MRD-opsporingstechnieken het beste werken voor hoog-risico neuroblastoompatiënten. Hierbij werden er 5 verschillende methoden bekeken, en de resultaten laten zien dat 4 technieken een veelbelovende rol kunnen spelen in de opsporing van MRD. Literatuur toont immers bewijs dat een positief signaal van deze MRD-technieken wijst op de aanwezigheid van verborgen kankercellen en gepaard gaat met een slechtere overleving.
Deze thesis toont aan, dat MRD-opsporingstechnieken veel zouden kunnen bijdragen aan het vroegtijdig detecteren van herval en zo het verbeteren van de overlevingskansen van deze jonge patiënten. Wel is er nog meer onderzoek nodig vooraleer deze technieken ook daadwerkelijk in de praktijk kunnen worden toegepast.
2. Maatschappelijke meerwaarde en impact
De maatschappelijke meerwaarde van MRD reikt verder dan de directe gezondheidsvoordelen voor neuroblastoompatiënten. Het biedt ook diverse bredere voordelen aan voor de samenleving als geheel. Ten eerste bevordert MRD-monitoring de innovatie binnen de geneeskunde, wat niet alleen leidt tot verbeterde behandelingen voor kankerpatiënten, maar ook tot nieuwe inzichten en technieken die de bredere gezondheidszorg ten goede komen. Daarnaast legt MRD-onderzoek in de algemene bevolking de nadruk op het belang van
educatie over kanker en de bijbehorende behandelingen. Dit vergroot het begrip van wat kanker inhoudt, het belang van vroege detectie en hoe preventieve maatregelen kunnen bijdragen aan betere gezondheidsuitkomsten. Tot slot kan de focus op MRD-onderzoek leiden tot meer financiering en investeringen in oncologisch onderzoek. Dit komt niet alleen ten goede aan de directe behandelingen van kanker, maar kan ook bijdragen aan de ontwikkeling van
bredere gezondheidsinitiatieven en preventieve maatregelen die gericht zijn op het verminderen van het aantal nieuwe kankergevallen.
| Promotor | Tim Lammens |
| Opleiding | Geneeskunde |
| Domein | Oncologie |
| Kernwoorden | MRD minimale restziekte Hoog-risico neuroblastoom |