Gebruik van TENS (neuromodulatie) in de behandeling van functionele constipatie bij kinderen.

Desmytter Justine, Vander Vennet Fleur, 2025
Populariserende samenvatting Functionele constipatie is een veelvoorkomend probleem bij kinderen en heeft aanzienlijke gevolgen voor hun welzijn. Het zorgt voor pijn, moeite met stoelgang en kan leiden tot stoelgangverlies, ook wel fecale incontinentie genoemd. Traditionele behandelingen, zoals laxeermiddelen en gedragsinterventies, helpen niet altijd. Dit creëert de noodzaak voor alternatieve behandelingen. In dit onderzoek is Transcutaneous Nerve Stimulation (TENS) onderzocht als een niet-invasieve therapie voor kinderen met chronische constipatie. TENS werkt door middel van elektroden die op de huid worden geplaatst, waarmee zachte elektrische impulsen worden afgegeven. Deze impulsen stimuleren de sacrale zenuwen, die een rol spelen in de darmwerking. Het doel is om zonder medicatie of invasieve ingrepen de darmfunctie te verbeteren. In dit onderzoek werden kinderen geselecteerd bij wie laxeermiddelen niet voldoende werkten. Gedurende een periode van 18 à 24 weken werd TENS dagelijks twee uur thuis toegepast. De methode van dit onderzoek bestond uit een combinatie van prospectieve en retrospectieve gegevensverzameling. De prospectieve studie volgde kinderen die tussen 2018 en 2020 werden behandeld met TENS in ziekenhuizen in Gent en Kortrijk. De retrospectieve studie analyseerde gegevens van patiënten die tussen 2018 en 2024 in het UZ Gent waren behandeld met dezelfde TENS-apparatuur. De vooruitgang van de kinderen werd beoordeeld aan de hand van de Rome IV-criteria, die internationaal worden gebruikt om constipatie te definiëren en te evalueren. Dit zijn onder andere de frequentie van stoelgang, de aanwezigheid van retentiegedrag, de grootte van de stoelgang en het optreden van fecale incontinentie. De resultaten van het onderzoek toonden aan dat de TENS-therapie een positieve invloed had op de darmwerking. Bij veel kinderen nam de frequentie van de stoelgang toe en het retentiegedrag, waarbij kinderen de stoelgang ophouden uit angst voor pijn, nam af. Een belangrijke bevinding was dat het ongewilde stoelgangverlies, dat vaak gepaard gaat met chronische constipatie, sterk afnam bij kinderen die de TENS-therapie volgden. Dit betekende dat kinderen minder vaak last hadden van ongelukjes en dat hun controle over de ontlasting aanzienlijk verbeterde. Samenvattend biedt TENS een hoopvolle behandelingsoptie voor kinderen met functionele constipatie, vooral voor degenen die niet voldoende baat hebben bij traditionele therapieën. De methode is veilig, effectief en eenvoudig in de dagelijkse routine in te passen. Verder onderzoek naar de langetermijneffecten van TENS is echter nodig, maar de resultaten van dit onderzoek tonen aan dat TENS een waardevolle bijdrage kan leveren aan de behandeling van chronische constipatie bij kinderen. Maatschappelijke meerwaarde en impact Constipatie is een wijdverspreid probleem dat niet alleen de fysieke gezondheid van kinderen beïnvloedt, maar ook hun sociale en emotionele welzijn. Het vermijden van sociale situaties, gemiste schooldagen en de onzekerheid die gepaard gaat met stoelgangproblemen kunnen leiden tot psychologische stress bij zowel kinderen als hun ouders. Traditionele behandelingen, zoals laxeermiddelen, werken niet altijd effectief en kunnen bij langdurig gebruik voor complicaties zorgen. De introductie van TENS als therapie biedt een waardevolle benadering voor deze aandoening, vooral voor kinderen die niet reageren op medicatie. TENS is een niet-invasieve, goedkope en eenvoudig toepasbare behandeling die thuis kan worden uitgevoerd, waardoor het voor gezinnen een toegankelijke optie is. Dit kan leiden tot minder ziekenhuisbezoeken, lagere kosten voor de gezondheidszorg en minder afhankelijkheid van medicatie. Bovendien biedt het een oplossing die minder belastend is voor het kind, wat bijdraagt aan een betere levenskwaliteit. Door de mogelijkheid om de behandeling thuis uit te voeren, kunnen gezinnen hun dagelijkse routines behouden zonder onderbrekingen door medische afspraken, wat een positief effect heeft op hun welzijn en emotionele stabiliteit. De brede toepasbaarheid van TENS in andere medische domeinen, zoals urologie en pijnbestrijding, suggereert dat neuromodulatie in de toekomst een grotere rol kan spelen in de behandeling van gastro-intestinale problemen. Dit onderzoek draagt bij aan het groeiende bewijs dat TENS een veilige en effectieve therapie is. Hierdoor is er niet alleen directe impact voor de kinderen en hun families, maar ook voor de bredere gezondheidszorg. Dit onderzoek benadrukt de noodzaak om verder te investeren in toegankelijke, niet-invasieve behandelingen die de druk op de medische zorg kunnen verlichten en tegelijk het welzijn van patiënten kunnen verbeteren.

Promotor Saskia Vande Velde
Opleiding Geneeskunde
Domein Pediatrie
Kernwoorden Functionele constipatie neuromodulatie TENS neurostimulatie Rome IV criteria